साहित्य

संस्कृती

समाज

विज्ञान-तंत्रज्ञान

विज्ञान-तंत्रज्ञान

आकाशगंगेच्या केंद्रास्थानातील क्षकिरणांचे स्त्रोत : अक्षय भिडे

 नासाच्या चंद्रा क्ष-किरण दुर्बिणीने काढण्यात आलेल्या आपल्या आकाशगंगेच्या केंद्रास्थानाच्या छायाचित्रात असे दिसून आले आहे की, त्या केंद्रस्थानी अतिउष्ण वायू आणि चुंबकीय तरंग एकमेकांत गुंफले जाऊन त्यामुळे एक अभूतपूर्व दृश्य तयार झाला आहे. हे नवे छायाचित्र चंद्रा क्ष-किरण दुर्बिणीने आधी काढलेल्या आणि आता काढलेल्या छायाचित्रांच्या एकत्रीकरणाने तयार झाले आहे. या छायाचित्रामुळे आपल्या आकाशगंगेच्या चकतीच्या वरचा आणि अधिक लांबचा भागदेखील स्पष्ट दिसू शकतो आहे.पॅनोरमा या प्रकारच्या त्या छायाचित्रात नारिंगी, निळ

अक्षय भिडे -09 Jun, 2021

विज्ञान-तंत्रज्ञान

आकाशगंगेच्या केंद्रास्थानातील क्षकिरणांचे स्त्रोत : अक्षय भिडे

 नासाच्या चंद्रा क्ष-किरण दुर्बिणीने काढण्यात आलेल्या आपल्या आकाशगंगेच्या केंद्रास्थानाच्या छायाचित्रात असे दिसून आले आहे की, त्या केंद्रस्थानी अतिउष्ण वायू आणि चुंबकीय तरंग एकमेकांत गुंफले जाऊन त्यामुळे एक अभूतपूर्व दृश्य तयार झाला आहे. हे नवे छायाचित्र चंद्रा क्ष-किरण दुर्बिणीने आधी काढलेल्या आणि आता काढलेल्या छायाचित्रांच्या एकत्रीकरणाने तयार झाले आहे. या छायाचित्रामुळे आपल्या आकाशगंगेच्या चकतीच्या वरचा आणि अधिक लांबचा भागदेखील स्पष्ट दिसू शकतो आहे.पॅनोरमा या प्रकारच्या त्या छायाचित्रात नारिंगी, निळ

अक्षय भिडे -09 Jun, 2021

विज्ञान-तंत्रज्ञान

गुरूचा उपग्रह युरोपावर खोल समुद्रातील ज्वालामुखी असू शकतात

 गुरूचा उपग्रह 'युरोपा' याच्यावर खोल समुद्रातील ज्वालामुखी असू शकतात. गुरूचा उपग्रह 'युरोपा' हा जीवसृष्टीच्या उत्पत्तीसाठी, वैज्ञानिकांच्या विचारांपेक्षा अधिक योग्य आहे, असे संशोधनामधून पुढे आलेले आहे. नुकत्याच समोर आलेल्या अभ्यासानुसार, युरोपाच्या पृष्ठभागाखाली १९४०-मैल (३२१० किलोमीटर) रुंद अशा आकारात सक्रिय ज्वालामुखी असण्याची शक्यता आहे. याच ज्वालामुखींमुळे तयार झालेल्या पृष्ठभागाच्या तळाशी खाऱ्या पाण्याचे समुद्र असू शकतात. असे ज्वालामुखी हे याच समुद्रातील रासायनिक प्रणालींना सक्रिय करू शकतात. यामुळ

अक्षय भिडे -03 Jun, 2021

विज्ञान-तंत्रज्ञान

गुरूचा उपग्रह युरोपावर खोल समुद्रातील ज्वालामुखी असू शकतात

 गुरूचा उपग्रह 'युरोपा' याच्यावर खोल समुद्रातील ज्वालामुखी असू शकतात. गुरूचा उपग्रह 'युरोपा' हा जीवसृष्टीच्या उत्पत्तीसाठी, वैज्ञानिकांच्या विचारांपेक्षा अधिक योग्य आहे, असे संशोधनामधून पुढे आलेले आहे. नुकत्याच समोर आलेल्या अभ्यासानुसार, युरोपाच्या पृष्ठभागाखाली १९४०-मैल (३२१० किलोमीटर) रुंद अशा आकारात सक्रिय ज्वालामुखी असण्याची शक्यता आहे. याच ज्वालामुखींमुळे तयार झालेल्या पृष्ठभागाच्या तळाशी खाऱ्या पाण्याचे समुद्र असू शकतात. असे ज्वालामुखी हे याच समुद्रातील रासायनिक प्रणालींना सक्रिय करू शकतात. यामुळ

अक्षय भिडे -03 Jun, 2021

विज्ञान-तंत्रज्ञान

जागतिक खगोलदिनाच्या निमित्ताने

 नुकताच (१५ मे) जागतिक खगोलदिन होऊन गेला. त्या निमित्ताने प्रस्तुत लेखात आपण खगोलशास्त्राविषयी अधिक माहिती घेऊ या. मानवाला सुरुवातीपासूनच आकाशाचे वेड आहे. त्याला आकाशाविषयी उत्सुकता आहे. हे मानवाच्या इतिहासाहतही दिसते. एखाद्या अंधाऱ्या रात्री, आकाश निरभ्र असताना आकाशाकडे लक्ष जाऊन, आपल्यापेक्षा हे विश्व किती प्रचंड आहे असा विचार मनात न येणारा माणूस विरळाच. जागतिक खगोल दिवस ही अशी पर्वणी आहे की, ज्या दिनाचे निमित्त साधून अवकाश विज्ञानातील वैज्ञानिक, जाणकार मंडळी खगोलशास्त्राविषयीची माहिती सर्वसामान्य ल

अक्षय भिडे -22 May, 2021

विज्ञान-तंत्रज्ञान

जागतिक खगोलदिनाच्या निमित्ताने

 नुकताच (१५ मे) जागतिक खगोलदिन होऊन गेला. त्या निमित्ताने प्रस्तुत लेखात आपण खगोलशास्त्राविषयी अधिक माहिती घेऊ या. मानवाला सुरुवातीपासूनच आकाशाचे वेड आहे. त्याला आकाशाविषयी उत्सुकता आहे. हे मानवाच्या इतिहासाहतही दिसते. एखाद्या अंधाऱ्या रात्री, आकाश निरभ्र असताना आकाशाकडे लक्ष जाऊन, आपल्यापेक्षा हे विश्व किती प्रचंड आहे असा विचार मनात न येणारा माणूस विरळाच. जागतिक खगोल दिवस ही अशी पर्वणी आहे की, ज्या दिनाचे निमित्त साधून अवकाश विज्ञानातील वैज्ञानिक, जाणकार मंडळी खगोलशास्त्राविषयीची माहिती सर्वसामान्य ल

अक्षय भिडे -22 May, 2021

कौशल्य

समाज

चित्रकथेला सातासमुद्रापार नेणारे पद्मश्री परशुराम गंगावणे

 आज पब जी चा जमाना आहे. एनिमेशन च्या जगात एकेमकांवर कुरघोडी करून तेच आपलं खरं आयुष्य मानणाऱ्या तरुण पिढीच्या हातातली साधन बदलली असली तरी मनोरंजनाचा हेतू तसाच कायम आहे. पण जेव्हा गेम खेळण्यासाठी कॉम्प्युटर, संवाद साधण्यासाठी हातात असणारे आय फोन नव्हते त्याकाळी मनोरंजनाची परिभाषा वेगळी होती. मनोरंजनातून समाजाला काहीतरी चांगली शिकवण देण्याचा हेतू आपल्या संस्कृतीत नेहमीच जपला गेला आहे. त्याच उद्देशाने आपल्या संस्कृतीत अनेक लोककलांचा उदय झाला. काळाच्या ओघात ह्यातील अनेक लोककला मागे पडल्या किंवा त्यांच अस्ति

22 Mar, 2021

समाज

चित्रकथेला सातासमुद्रापार नेणारे पद्मश्री परशुराम गंगावणे

 आज पब जी चा जमाना आहे. एनिमेशन च्या जगात एकेमकांवर कुरघोडी करून तेच आपलं खरं आयुष्य मानणाऱ्या तरुण पिढीच्या हातातली साधन बदलली असली तरी मनोरंजनाचा हेतू तसाच कायम आहे. पण जेव्हा गेम खेळण्यासाठी कॉम्प्युटर, संवाद साधण्यासाठी हातात असणारे आय फोन नव्हते त्याकाळी मनोरंजनाची परिभाषा वेगळी होती. मनोरंजनातून समाजाला काहीतरी चांगली शिकवण देण्याचा हेतू आपल्या संस्कृतीत नेहमीच जपला गेला आहे. त्याच उद्देशाने आपल्या संस्कृतीत अनेक लोककलांचा उदय झाला. काळाच्या ओघात ह्यातील अनेक लोककला मागे पडल्या किंवा त्यांच अस्ति

22 Mar, 2021

रंजन

रंजन

निरागस साशाची डोळे पाणवणारी गोष्ट

 संतोष सिवन हे आपल्याला सिनेमॅटोग्राफर आणि दिग्दर्शक म्हणून परिचित आहेत. त्यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला १९९६ सालचा 'हॅलो' हा बालचित्रपट उत्कृष्ट भारतीय बालचित्रपटांपैकी एक आहे. सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपटाचा पुरस्कार, दिग्दर्शनाचं रजतकमल, सर्वोत्कृष्ट ध्वनिमुद्रण, तसेच विशेष उल्लेखनीय बालकलाकार असे चार राष्ट्रीय पुरस्कार या चित्रपटाला मिळाले आहेत. इतर आंतरराष्ट्रीय बालचित्रपट महोत्सवांतही या चित्रपटाला पुरस्कार मिळाले आहेत. दूरदर्शनवर पूर्वी बाल चित्रसमितीची निर्मिती असलेले चित्रपट दाखवले जात असत,

संदेश कुडतरकर -22 May, 2021

रंजन

निरागस साशाची डोळे पाणवणारी गोष्ट

 संतोष सिवन हे आपल्याला सिनेमॅटोग्राफर आणि दिग्दर्शक म्हणून परिचित आहेत. त्यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला १९९६ सालचा 'हॅलो' हा बालचित्रपट उत्कृष्ट भारतीय बालचित्रपटांपैकी एक आहे. सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपटाचा पुरस्कार, दिग्दर्शनाचं रजतकमल, सर्वोत्कृष्ट ध्वनिमुद्रण, तसेच विशेष उल्लेखनीय बालकलाकार असे चार राष्ट्रीय पुरस्कार या चित्रपटाला मिळाले आहेत. इतर आंतरराष्ट्रीय बालचित्रपट महोत्सवांतही या चित्रपटाला पुरस्कार मिळाले आहेत. दूरदर्शनवर पूर्वी बाल चित्रसमितीची निर्मिती असलेले चित्रपट दाखवले जात असत,

संदेश कुडतरकर -22 May, 2021

व्हिडिओ
आरोग्य
rajesh pande